Detective.vn – Thám tử - Thám tử tư – Thông tin Thám tử tư

Tôi đã tìm đến tận gia đình những thần đồng ấy và ngỡ ngàng về khả năng của các cháu. Một điều kỳ lạ rằng, các cháu đều được sinh ra từ những gia đình hết sức bình thường, kinh tế không khá giả, bố mẹ, ông bà đều có học vấn không cao. Tuy nhiên, sau phút mừng rỡ và hy vọng vào đứa con của mình, những ông bố bà mẹ ấy lại đang loay hoay trong cách dạy dỗ những nhân tài nhí ấy.

“Thần đồng” nối tiếp… “thần đồng”

Nếu chỉ nhìn bề ngoài thì cháu Bùi Hoàng Hải, phường Tiên Cát (TP Việt Trì) không có gì đặc biệt, ngoại trừ đôi mắt rất sáng. Hải sinh ngày 16-1-2008, cao 90cm, nặng 13kg. Tất cả hoàn toàn bình thường. Duy chỉ có một lần, vào khoảng giữa năm 2009, thầy giáo Paul Lebbon đến Trường mầm non Sóc Nâu (TP Việt Trì), nơi Hải đang theo học để dạy thử nghiệm môn tiếng Anh cho trẻ em. Và thầy Paul đã suýt ngã ngửa khi thấy cháu Hải (khi đó mới 18 tháng tuổi) đọc vanh vách những từ tiếng Anh trong cuốn giáo trình của mình. Hải đọc một mạch hết cuốn tranh ảnh các loại hoa quả bằng tiếng Anh, đọc luôn lần lượt các số thứ tự từ 1 đến 50 bằng tiếng Anh. Không những đọc được, cậu bé ấy còn phát âm rất chuẩn, có ngữ điệu hẳn hoi.

Chưa dừng lại ở đó, khi các giáo viên ở Trường mầm non Sóc Nâu tò mò đưa ra cuốn truyện tranh thiếu nhi tiếng Việt rồi đưa cho cậu bé. Trong sự ngỡ ngàng của trẻ con và người lớn, cháu Hải đã thản nhiên đọc hết cuốn truyện tranh ấy không vấp một đoạn nào. Đưa cho Hải cuốn tiểu thuyết cũ với những dòng chữ lem nhem, cậu bé ấy cũng đọc trôi chảy (trừ những chữ viết tắt quá khó hiểu!). Cậu bé ấy đã biết chữ tự bao giờ trong khi các bạn cùng lứa tuổi chưa được tiếp xúc với chữ cái. Và từ lúc đó, người ta gọi cháu Hải là thần đồng.
Buổi sáng hôm tôi lên thăm, trong khi các bạn bò lê la dưới sàn chơi đùa, có cháu thì khóc mếu đòi mẹ thì cháu Hải ngồi nghiêm ngắn sau chiếc bàn con ở góc lớp và… đọc sách. Cháu đọc chăm chú, chỉ lẩm nhẩm trong miệng, đôi mắt như dán vào mặt giấy. Cô giáo Quách Thị Mây, người phụ trách cháu Hải kể: “Hải là một đứa trẻ kỳ lạ, cháu đặc biệt ham thích với những cuốn sách và con số. Bây giờ thì cháu có thể đếm từ 1 đến 1.000, cộng trừ nhẩm trong phạm vi 100, thuộc làu bảng cửu chương. “Trình độ” của cháu giờ có thể so bằng với học sinh lớp 5!”.

"Thần đồng" Bùi Hoàng Hải bên cạnh cô giáo Quách Thị Mây

Sau phút làm quen với cậu bé, tôi đưa ra tờ báo và một cuốn sách mang theo. Quả đúng như lời giới thiệu của mọi người, cậu bé đã không làm tôi thất vọng. Hải đọc rành rọt từng chữ một, không nhầm lẫn. Thậm chí, khi tôi dùng bút viết lên tờ giấy những dòng chữ viết thường (tôi cố tình viết xấu đi một chút) rồi đưa cho Hải nhưng cậu bé vẫn đọc ngon lành.
Cô Mây kể: “Tôi có cảm giác hụt hơi khi dạy cháu học bởi cháu tiếp thu thông tin quá nhanh, chỉ dạy một lần là nhớ và có thể đọc lại không sai chi tiết nào. Mỗi ngày, cháu có thể nhớ được 50 từ mới tiếng Anh, điều mà với người lớn có khi còn gặp khó khăn. Sau khi tan học về nhà, cháu lại tiếp tục ngồi vào bàn học, chỉ dành chút thời gian ăn uống sau đó lại ngồi đến khuya, mẹ nói thế nào cũng không chịu đi ngủ”.
Tôi hài hước nói với cô giáo Mây rằng: Cháu bé mới gần 3 tuổi đầu mà đã học hành như thí sinh ôn thi đại học.
Những tưởng cậu bé này là con “nhà nòi” nào đó, nhưng không, Hải xuất thân từ một gia đình bình thường như bao gia đình khác. Mẹ cháu, chị Nguyễn Thị Vy, 29 tuổi chỉ học hết… lớp 9 và hiện vẫn bán hàng ngoài chợ. Bố cháu chỉ là một nhân viên lái taxi đang làm việc ở Hà Nội. Ông bà và kể cả nội ngoại thân thích chưa có ai học lên đại học.
Chị Vy kể: “Có một điều lạ rằng, cháu rất kén ăn, không ăn các loại thịt, rau thì chỉ ăn được một số loại. Món ưa thích nhất của cháu đến nay chỉ là cơm trắng trộn thêm chút nước mắm”.
Cũng giống như trường hợp của cháu Hải, cháu Nguyễn Minh Khánh, sinh ngày 15-6-2008 ở xã Vĩnh Phú, Phù Ninh, Phú Thọ đã biết đọc báo từ lúc 11 tháng tuổi và khi 15 tháng tuổi cháu đã đếm được từ 1 đến 1.000. Không được ai dạy chữ, không một ai chú ý, người ta chỉ phát hiện ra khả năng đặc biệt của cậu bé này khi cậu ta chợt đọc rành rọt mấy dòng chữ ghi trên cuốn sổ liên lạc của mình. Không ai hiểu từ đâu mà Khánh có khả năng đó, như thể từ lúc sinh ra cậu bé đã có khả năng đó rồi.
Đến giờ thì cháu Khánh đã có thể líu lo hát được vô số những bài hát tiếng Anh, đọc thuộc lòng truyện cổ tích cho mẹ nghe mỗi tối.

Làm gì khi “thần đồng” mất dần khả năng?
Việc cháu Hải, cháu Khánh có những khả năng vượt trội – như một lẽ tự nhiên, đã làm các cháu “nổi tiếng”. Dù đi học hay lúc ở nhà, ai gặp các cháu cũng tò mò đưa ra vài phép toán, một mẩu báo để “thử tài” các cháu. Chị Phạm Thị Xuân, sinh năm 1983, mẹ cháu Khánh kể: “Biết được khả năng của cháu, nhiều người khuyên tôi nên cho cháu vào thẳng lớp 3 để học thử vì so với học sinh lớp 3 thì trình độ của Khánh đã tương đương. Thế nhưng, cháu còn nhỏ quá, lên lớp 3 học với học sinh lớn thì cháu biết chơi với ai, nhưng để cháu học mầm non thì kể cũng hơi “phí” vì cháu không phát huy được khả năng”.
Thực tế, chị Xuân đang rất lúng túng trong việc tạo môi trường tốt nuôi dưỡng con mình.
Đem nỗi băn khoăn ấy của chị Xuân, ít hôm sau, chúng tôi tìm gặp TS Trần Thị Thu Hà, Phó trưởng khoa Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng, Bệnh viện Nhi Trung ương. Tại sao lại đi gặp bác sĩ tâm lý để lý giải các thần đồng? Câu trả lời có thể làm nhiều người bất ngờ: Có tới 10% trẻ tự kỷ là thần đồng với chỉ số IQ cao! Nói như vậy, tôi không hề khẳng định cháu Hải, cháu Khánh bị chứng tự kỷ. Muốn biết điều đó phải qua rất nhiều khâu kiểm tra chuyên khoa khắt khe khác.
Từ trước đến nay, ở Việt Nam xuất hiện không ít thần đồng. Thế nhưng không ít các thần đồng lúc nhỏ tuổi tỏ ra rất “thần kỳ”, có tri thức siêu phàm, vượt xa những em bé cùng tuổi rất nhiều, ấy thế nhưng khi lớn lên thì chỉ là một người bình thường. Ví dụ có một thời chú bé thần đồng Kim Xung Cao người Hàn Quốc đã từng nổi danh khắp thế giới, mới lên 2 tuổi đã đọc và viết được tới 2.500 chữ Hán, lúc 10 tuổi hệ số thông minh (IQ) đạt tới 210. Thế nhưng, khi lớn lên, tài năng của Kim dường như cứ giảm dần: Trong đợt thi tuyển vào đại học năm 1979 Kim chỉ được xếp thứ 2.420 trong số 2.763 thí sinh; tới năm 1990, khi đó đã 27 tuổi, báo chí đã đánh giá Kim như một người hết sức bình thường.
Theo TS Hà, trẻ có những khả năng bất thường có thể là do sự phát triển bất thường của não. Những khả năng bất thường nói trên thường chỉ biểu hiện ở một khía cạnh, còn về tổng thể, trẻ vẫn bị rối loạn phát triển. Rất nhiều trẻ thần đồng gặp hội chứng Asperger, một loại bệnh rối loạn phát triển lan tỏa (dạng nhẹ của hội chứng tự kỷ).
Trẻ rối loạn phát triển trong các lĩnh vực: xã hội, kỹ năng giao tiếp, cảm xúc và hành vi (còn gọi là Asperger). Rối loạn Asperger có thể xuất hiện lứa tuổi 2-3 tuổi và có thể sẽ tồn tại suốt cuộc đời của trẻ. Rối loạn Asperger được ghi nhận vào năm 1944 bởi một bác sĩ Nhi khoa người Áo tên là Hans Asperger. Từ đó, có rất nhiều tác giả đã mô tả rối loạn này, và người ta cũng đã ghi nhận, tỉ lệ mắc khá cao. Nó chiếm tỉ lệ khoảng 20-25/10.000 trẻ, thường gặp nhiều ở trẻ nam.
Trẻ Asperger có trí nhớ rất phi thường, khả năng tự tìm tòi học hỏi nghiên cứu những lĩnh vực mà trẻ thích thú. Nhiều trẻ sẽ thay đổi sở thích khi lớn lên, nhưng cũng có những trẻ vẫn giữ nguyên một sở thích nào đó cho đến khi tuổi trưởng thành. Nếu trẻ sống trong môi trường được nâng đỡ hoàn toàn và có những biện pháp can thiệp giáo dục phù hợp thì trẻ sẽ học hành rất tốt và hoàn toàn có khả năng trở thành những chuyên gia hàng đầu về những lĩnh vực mà trẻ đặc biệt yêu thích.
Biểu hiện thường thấy của những đứa trẻ Asperger là: Khó khăn trong việc tạo các mối quan hệ bạn bè cùng trang lứa; thích chơi với những trẻ lớn tuổi hơn; trẻ có nhiều vốn từ nhưng lại gặp nhiều khó khăn trong giao tiếp; thường học thuộc lòng nhiều hơn là tìm hiểu ý nghĩa; đôi khi trẻ thích nói một mình; chỉ biết đến sở thích của chính mình, ít quan tâm đến những gì xảy ra xung quanh; khả năng chú ý rất cao lĩnh vực nào đó như: Toán học, đọc sách, nghiên cứu về xe hơi, máy vi tính, đồ điện tử; trẻ có thể thích thú đặc biệt đến một món ăn nào đó hoặc từ chối không ăn…
Những biểu hiện ấy đã lờ mờ xuất hiện với cháu Hải và cháu Khánh. Cháu Hải thường rất khó khăn khi chơi với bạn, ít khi quan tâm đến những gì xảy ra xung quanh mình và rất kén ăn. Cháu Khánh thì bắt đầu có biểu hiện lộn xộn khi sắp xếp từ trong một câu trả lời kiểu “cháu đi ăn kem” thì nói thành “kem đi ăn cháu”. Những điều này là do chính mẹ các cháu khẳng định và nhiều người cho rằng, vì các cháu là kỳ nhân nên có biểu hiện lạ là không có gì khó hiểu.

Phóng viên đang kiểm tra khả năng "thần đồng của Nguyễn Minh Khánh

Dạy dỗ trẻ “thần đồng” – điều không đơn giản
Trở lại với vấn đề dạy dỗ những đứa trẻ được cho là “thần đồng” thì “bài học” thần đồng Kim Xung Cao là điều rất đáng lưu tâm suy nghĩ. Và điều này tôi được kiểm nghiệm khi đến thăm một thần đồng nữa, cũng ở Phú Thọ.
Cháu tên là Ngô Đình Tuyển, 6 tuổi, ở xã Đông Khê, Đoan Hùng, Phú Thọ. Khi mới lên 2 tuổi, cháu Tuyển đã được nhiều người biết đến với khả năng đặc biệt về Toán học. Mới 2 tuổi, Tuyển đã đếm được từ 1 đến 100, cộng trừ trong phạm vi 100 và thuộc làu bảng cửu chương. Tuyển có thể nhân chia nhẩm những phép chia hai chữ số, điều mà ngay cả người lớn cũng phải đặt bút tính toán.
Tuy nhiên, đó là những điều những người trong gia đình cháu Tuyển và rất nhiều người hàng xóm kể lại cho tôi nghe mà thôi. Là bởi, cho đến giờ, Tuyển không “siêu” như ngày bé nữa. “Có những phép tính mà khi bé cháu đọc kết quả ngay lập tức thì đến giờ, cháu phải nhẩm một lúc mới ra kết quả và có những phép tính cháu đã không tính được nữa”, bà Trọng – bà nội cháu Tuyển kể. Tôi xác tín điều này một lần nữa khi “thử tài” Tuyển ngay tại nhà cháu.
Theo lý giải của bà Trọng thì từ ngày Tuyển thành “thần đồng”, cháu suốt ngày bị làm phiền bởi những người tò mò muốn thử tài cháu. Đi đâu, gặp ai người ta cũng giữ cháu lại để thách đố. Điều đó vô tình tạo ra một áp lực rất lớn cho Tuyển.
Cũng có thể, Tuyển dần mất khả năng của mình theo một cách tự nhiên mà rất nhiều “thần đồng” khác gặp phải và cũng có thể do cháu chưa được hưởng một môi trường giáo dục phù hợp và chưa có sự quan tâm thỏa đáng của gia đình. Cũng cần nói thêm rằng, cậu bé này có hoàn cảnh gia đình tương đối đặc biệt, bố thì đi làm thuê quanh năm suốt tháng, mẹ thì đã bỏ nhà đi biệt tích mấy năm nay. Tuyển phải ở nhà ông bà nội và ông bà nội cháu thì kinh tế cũng rất khó khăn.
Như vậy, câu hỏi đặt ra là, chúng ta phải dạy dỗ các cháu có khả năng đặc biệt như thế nào để khi lớn lên, chúng trở thành những tài năng thực sự? Tổng kết những trường hợp dạy dỗ các cháu từ trước tới nay, nhiều chuyên gia cho rằng, chúng ta đang mắc phải những lỗi “kinh điển”. Nhiều phụ huynh quá kỳ vọng vào con mình và chỉ chăm chăm bồi dưỡng khả năng đặc biệt của con. Họ quên mất con mình vẫn còn là một đứa trẻ và chỉ tập trung phát triển trí tuệ mà quên mất việc rèn luyện thể lực của con. Họ thường tạo ra một môi trường “lồng kính” và “trục lợi” các cháu bằng cách đem đi khắp nơi giới thiệu và vô tình đã tự cách ly và tạo áp lực cho con khi tâm lý của chúng vẫn chưa thể đáp ứng được.
Chuyện của cháu Khánh, cháu Hải, cháu Tuyển – những “thần đồng “mới được phát hiện ở Phú Thọ rất dễ trở thành câu chuyện “hot” của những người hiếu kỳ. Các cháu sẽ được tung hô, được “quảng cáo” và rồi sẽ bị cuốn theo những phù du tán tụng của đám đông mà tự tạo áp lực cho mình. Tôi thiết tha mong việc tiếp theo bố mẹ các cháu làm là hãy đến gặp chuyên gia tâm lý để xác định xem khả năng thần đồng của các cháu có phải là một… chứng bệnh hay không, trước khi nghĩ đến việc nuôi dạy, đào tạo những thiên thần nhí ấy thành nhân tài của đất nước.